Watu wengi wakipata faida kwenye biashara, wazo la kwanza huwa ni kununua viwanja au nyumba wakiamini hapo ndipo hela ipo salama. Ni kweli, mali hizi hupanda thamani kila mwaka. Lakini kuna tatizo kubwa: hela inakwama.
Ukipatwa na dharura kubwa, unaweza kulazimika kuuza nyumba kwa hasara au kukopa kwa gharama kubwa.
Ndiyo maana ni muhimu kugawa uwekezaji (diversification).
Hatua ya Kwanza: Kiasi cha Uwekezaji
Tuseme unaamua kuwekeza TZS 25,000,000 kila mwaka kutoka kwenye faida ya biashara yako.
Tunagawanya hivi:
- 40% → Ardhi/Nyumba
- 30% → Hisa
- 30% → Mifuko ya Pamoja
Gawanyo la Fedha kwa Mwaka Mmoja
- Ardhi/Nyumba (40%)
40% × 25,000,000 = 10,000,000 - Hisa (30%)
30% × 25,000,000 = 7,500,000 - Mifuko ya Pamoja (30%)
30% × 25,000,000 = 7,500,000
Kwa hiyo, kila mwaka unagawanya 25m hivi:
- 10m → Ardhi
- 7.5m → Hisa
- 7.5m → Mfuko
Makadirio ya Faida
Tuchukulie wastani wa ukuaji wa kila chombo cha uwekezaji kwa mwaka:
- Ardhi/Nyumba: 10–15% (tutatumia 12%)
- Hisa: 12–15% (tutatumia 13%)
- Mifuko ya Pamoja: 8–10% (tutatumia 9%)
Mfano wa Miaka 5
Jumla iliyowekezwa:
25m × 5 = 125,000,000
- Ardhi (10m × 5 = 50m capital)
Ukuaji 12% kwa mwaka → thamani baada ya miaka 5 ~ 80m - Hisa (7.5m × 5 = 37.5m capital)
Ukuaji 13% kwa mwaka → thamani baada ya miaka 5 ~ 65m - Mfuko (7.5m × 5 = 37.5m capital)
Ukuaji 9% kwa mwaka → thamani baada ya miaka 5 ~ 55m
Jumla baada ya miaka 5 = 200m (umetoka 125m → 200m).
Mfano wa Miaka 10
Jumla iliyowekezwa:
25m × 10 = 250,000,000
- Ardhi (10m × 10 = 100m capital)
Ukuaji 12% kwa mwaka → thamani baada ya miaka 10 ~ 250m - Hisa (7.5m × 10 = 75m capital)
Ukuaji 13% kwa mwaka → thamani baada ya miaka 10 ~ 200–230m - Mfuko (7.5m × 10 = 75m capital)
Ukuaji 9% kwa mwaka → thamani baada ya miaka 10 ~ 160–180m
Jumla baada ya miaka 10 = 600–660m (umetoka 250m → 600m+).
Ukilinganisha na Nyumba Pekee
- Ukiweka yote kwenye nyumba (25m × 10 = 250m)
Kwa ukuaji wa 12% kwa mwaka → thamani ~500–550m.
Lakini ukipatwa na shida kubwa ya pesa:
- Huwezi kuuza kidogo tu, lazima uuze nyumba yote.
- Ukitaka hela haraka, unaweza kulazimika kuuza kwa hasara.
Faida ya Kugawa Uwekezaji
- Unaendelea kuwa na nyumba/viwanja (mali ngumu na zenye thamani).
- Una hisa na mifuko ambayo unaweza kuuza sehemu tu pale unapohitaji hela ya dharura.
- Unaongeza faida kwa muda mrefu (unapata zaidi ya nyumba pekee).
Kwa hiyo, mtu anapogawa uwekezaji wake, anapata usalama wa mali, uwezo wa kupata hela ya haraka, na ukuaji mkubwa zaidi wa thamani.